Rozmowy o dziedzictwie żydowskim w Białej – zogniskowane wywiady grupowe

22 i 23 września 2026 r. w Białej (woj. opolskie) przeprowadzono dwa zogniskowane wywiady grupowe (FGI). Był to kolejny etap badania dotyczącego postrzegania dziedzictwa żydowskiego przez mieszkańców gminy, realizowanego na zlecenie Narodowego Instytutu Dziedzictwa przez zespół badaczek w składzie: dr Ewa Boryczka-Kubiak (UŁ), dr Paulina Legutko-Kobus (SGH), dr Blanka Gosik (UŁ).

Zogniskowany wywiad grupowy (FGI) to moderowana dyskusja w niewielkiej grupie respondentów, w tym przypadku mieszkańców gminy Biała. FGI pozwala poznać opinie uczestników badania, ale także sposób, w jaki je uzasadniają, uzgadniają lub o nie się spierają. W badaniu w Białej FGI dotyczyły trzech kwestii:

• jakie znaczenie dziedzictwo żydowskie ma dla tożsamości gminy,
• jakie są możliwości zaangażowania lokalnej społeczności w działania z nim związane,
• jakie działania mogłyby sprzyjać jego wyeksponowaniu w procesie rewitalizacji.

Jako tło do dyskusji przedstawione zostały cząstkowe, wybrane wyniki ankiety, którą mieszkańcy gminy Biała mogli wypełniać od sierpnia do końca września 2026 r.

Skład grup interesariuszy do wywiadów dobrano tak, aby uwzględnić różne perspektywy. W pierwszym grupowym wywiadzie (22 września) udział wzięli radni, sołtysi oraz mieszkańcy gminy. W drugim (23 września) uczestniczyli pracownicy urzędu, przedstawiciele organizacji pozarządowych, mieszkańcy, a także m.in. przedstawiciele mniejszości niemieckiej, parafii. W każdym ze spotkań uczestniczyło kilkanaście osób.

Wyniki wywiadów grupowych zostaną zestawione z wynikami desk research, ankiety oraz zaplanowanego na październik spaceru badawczego. Zebrane wyniki badań posłużą do opracowania wskazówek dotyczących wykorzystania dziedzictwa żydowskiego w procesie rewitalizacji gminy.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom i uczestniczkom wywiadów za otwartą rozmowę i poświęcony czas, a Urzędowi Miejskiemu w Białej za pomoc w organizacji spotkań.

Badanie realizowane jest w ramach projektu „Centra Kompetencji ds. Rewitalizacji w Narodowym Instytucie Dziedzictwa”, współfinansowanego ze środków Programu Pomoc Techniczna dla Funduszy Europejskich na lata 2021–2027 oraz budżetu państwa.

Autorka tekstu: Ewa Boryczka-Kubiak