NIDopowiedziane #2. Aleksander Krajewski – Katowice. Rewitalizacja naprawia miasto

Katowice w ciągu ostatnich kilkunastu lat przeszły znaczącą metamorfozę. Dawne tereny przemysłowe zyskały nowe funkcje, ulica Mariacka stała się ważnym miejscem spotkań, a Nikiszowiec służy mieszkańcom oraz przyciąga turystów. Różnorodne doświadczenia związane z przemianami miasta pokazują, jak złożonym procesem jest łączenie współczesnych potrzeb z troską o lokalne dziedzictwo i tożsamość miejsca. O tym, czym jest rewitalizacja, jaką rolę odgrywają w niej mieszkańcy oraz jak, korzystając z doświadczeń Katowic, odpowiedzialnie kształtować przestrzeń miejską, rozmawiają Łukasz Gazur, Artur Celiński i architekt Aleksander Krajewski z fundacji Napraw Sobie Miasto.

Katowice w ostatnich kilkunastu latach przeszły znaczącą metamorfozę. Przemiany terenów poprzemysłowych, nowe funkcje historycznej zabudowy i rozwój przestrzeni publicznych pokazują, jak ważną rolę w kształtowaniu współczesnego miasta może odgrywać jego dziedzictwo. Jednocześnie skłaniają do pytań o to, czym naprawdę jest rewitalizacja i jak prowadzić ją z uwzględnieniem lokalnej tożsamości oraz potrzeb mieszkańców.

W drugim odcinku podcastu „NIDopowiedziane” Katowice stają się punktem wyjścia do szerszej rozmowy o mieście jako przestrzeni nieustannej zmiany. Zastępca redaktora naczelnego magazynu „Spotkania z Zabytkami” Łukasz Gazur i redaktor naczelny magazynu „Architektura-murator” Artur Celiński wraz z architektem Aleksandrem Krajewskim z fundacji Napraw Sobie Miasto zastanawiają się nad relacją między rozwojem a ochroną dziedzictwa. Rozmawiają również o znaczeniu istniejącej zabudowy, odpowiedzialnym nadawaniu jej nowych funkcji oraz o różnicy między rewitalizacją, modernizacją i remontem.

Istotnym tematem odcinka jest rola mieszkańców, którzy nie tylko korzystają z miejskiej przestrzeni, ale także mogą aktywnie uczestniczyć w jej kształtowaniu. Oddolne inicjatywy, budowanie więzi z miejscem i dostrzeganie wartości codziennej architektury pomagają zachować lokalny charakter miasta. Przypominają również, że dziedzictwo nie obejmuje jedynie najbardziej rozpoznawalnych obiektów, lecz także budynki i przestrzenie obecne w życiu mieszkańców każdego dnia.

Rozmowa pokazuje rewitalizację jako złożony proces, na który składają się kwestie architektoniczne, społeczne, gospodarcze i kulturowe. Jej powodzenie zależy od jakości projektów, współpracy mieszkańców, ekspertów, instytucji, samorządu i inwestorów. Katowickie doświadczenia pozwalają spojrzeć na dziedzictwo nie jako na przeszkodę w rozwoju, lecz jako na wartościowy zasób, który może pomóc tworzyć funkcjonalne, przyjazne i zakorzenione w lokalnej tożsamości miasto.

Aleksander Krajewski – gość odcinka

Architekt Izby Architektów RP, członek Stowarzyszenia Architektów Polskich w Katowicach, Członek Rady Programowej i współzałożyciel Fundacji Napraw Sobie Miasto. Aktywista miejski działający na rzecz przyjaznego miasta, krajobrazu miejskiego, zaangażowany m.in. w ratowanie katowickiego Dworca (tzw. „Brutal” dworzec kolejowy z lat 70. w Katowicach autorstwa Tygrysów z Warszawy – Wacława Kłyszewskiego, Jerzego Mokrzyńskiego i Eugeniusza Wierzbickiego). W ramach pracowni architektonicznej współtworzył koncepcję renowacji zabytkowych kamienic w Katowicach – modernistyczna kamienica proj. Tadeusza Kozłowskiego, kamienicy przy ul. Stanisława w Katowicach.

Bierze udział w licznych procesach partycypacyjnych związanych z rewitalizacją, przestrzeniami publicznymi w historycznej zabudowie śląskich miast i przywracaniem do życia pustostanów.

Zaangażowany w społecznie odpowiedzialną architekturę. Obecnie zajmuje się projektem LO-CO2 – cyklem spotkań o architekturze przyjaznej planecie (współorganizowany przez SARP), dotykającej również naturalnych, w tym historycznych materiałów budowlanych.

Prowadzący

Artur Celiński – redaktor naczelny “Architektury-murator”. Wcześniej współtwórca i zastępca redaktor naczelnej „Magazynu Miasta”, a w latach 2010-2018 zastępca redaktora naczelnego kwartalnika „Res Publica Nowa”. W latach 2018-2019 współpracował z Radiem TOK FM. Inicjator profesjonalnego podejścia do miejskich polityk kulturalnych w Polsce. W ramach programu DNA Miasta wspiera strategiczne myślenie o przyszłości miast. Autor podcastów – w tym Podcastu Architektonicznego. Redaktor i współredaktor 13 raportów badawczych na temat polityki kulturalnej w polskich miastach. Współtwórca dokumentów strategicznych w dziedzinie kultury w Olsztynie, Koszalinie, Białymstoku, Rybniku, Koninie i Pszczynie. Współtwórca Kongresu Ruchów Miejskich i pomysłodawca Tez Miejskich.

Łukasz Gazur – zastępca redaktora naczelnego magazynu „Spotkania z Zabytkami”, krytyk sztuki i teatru, wieloletni szef działu kultury w „Dzienniku Polskim” i „Gazecie Krakowskiej”. Zdobywca Nagrody „Kolekcjonerstwo – nauka i upowszechnianie” im. Feliksa Jasieńskiego. Publikował i współpracował m.in. z „Przekrojem”, „Tygodnikiem Powszechnym”, „Wprost”, TVP Kultura. Członek polskiej sekcji międzynarodowego stowarzyszenia krytyków AICA. Wykładowca akademicki na kierunkach kolekcjonerskich i antykwarycznych oraz dziennikarskich.

Zapraszamy do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu „NIDopowiedziane” i odkrywania historii, które pomagają lepiej zrozumieć znaczenie dziedzictwa kulturowego w dzisiejszym świecie. Odcinek dostępny jest na:

oraz

Podcast realizowany w ramach projektu „Centra Kompetencji ds. Rewitalizacji w Narodowym Instytucie Dziedzictwa”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Pomoc Techniczna dla Funduszy Europejskich na lata 2021-2027 oraz budżetu państwa.

#FunduszeUE #WsparcieJST #RewitalizacjaCentraKompetencjiNID