Wpisz czego szukasz

Wybierz kategorie

Strona główna > Baza Wiedzy > Jak założyć muzeum regionalne?

Jak założyć muzeum regionalne?

Wpis należy do kategorii:

Jakie prawne aspekty związane z zakładaniem i funkcjonowaniem muzeów regionalnych warto znać? Najważniejszym dokumentem określającym profil działalności muzeum, a więc w tym przypadku ukierunkowanie na gromadzenie zbiorów związanych z historią, kulturą i tradycją danego regionu czy miejscowości, jest statut muzeum.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o muzeach muzea mogą być tworzone przez ministrów i kierowników urzędów centralnych, jednostki samorządu terytorialnego, osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Jak wynika z lektury statutów wybranych muzeów regionalnych, w zdecydowanej większości organizatorem muzeów regionalnych są jednostki samorządu terytorialnego: samorządy gminne, powiatowe i wojewódzkie, wśród których prym wiodą zdecydowanie samorządy gminne. W tym przypadku muzeum regionalne powoływane jest do życia przez Radę Gminy lub Radę Miasta, który to organ uchwala również statut muzeum. Instytucja taka działa w tym przypadku jako samorządowa instytucja kultury, wpisana do rejestru instytucji kultury organu prowadzącego. W takich okolicznościach podstawowymi aktami prawnymi, na podstawie zapisów których działa muzeum regionalne, są:
– ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 1997 r. Nr 5, poz. 24, z późniejszymi zmianami);
– ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 13, poz. 123, z późn. zm.).
– statut muzeum regionalnego uchwalany przez organ stanowiący i kontrolny jednostki samorządu terytorialnego.

Statut muzeum regionalnego powinien zawierać następujące zapisy:
1. Postanowienia ogólne – zawierające podstawowe informacje o muzeum, tj. m. in. nazwę, określenie siedziby, wskazanie organizatora i podstawy prawne działalności.
2. Zakres działalności muzeum – określenie profilu działalności i celów muzeum regionalnego, które powinny być zgodnie z zapisami ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach.
3. Organizacja muzeum – jeśli jednostka posiadać będzie oddziały.
4. Zarządzanie muzeum – określenie organu zarządzającego muzeum, tj, np. dyrektor muzeum regionalnego, przy którym działać może organ doradczy w postaci rady muzeum.
5. Finanse muzeum – określenie finansowania muzeum regionalnego pochodzącego np. z przychodów z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, przychodów z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacji podmiotowych i celowych z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego czy środków otrzymanych od osób fizycznych i prawnych.
Wzór statutu muzealnego oraz wzór regulaminu muzeum znaleźć można pod adresem: https://www.gov.pl/web/kultura/przyklad-statutu-oraz-regulaminu-muzeum

Zacznij od izby regionalnej!
Idealnym rozwiązaniem dla samorządów lokalnych, których zamysłem jest stworzenie ekspozycji poświęconej historii i kulturze danego regionu czy miejscowości, jest powołanie do życia izby regionalnej lub izby pamiątek regionalnych. Rozwiązanie takie pozwoli na zebranie w jednym miejscu najciekawszych pamiątek, który to zbiór w przyszłości stać się może zaczynem do powstania muzeum regionalnego. Zakładanie izb regionalnych ma na terenie Polski dość długą tradycję, a same izby doczekały się nawet własnego przewodnika autorstwa Mariana Pokropka[1] . W wielu przypadkach pierwotne izby regionalne zostały przekształcone w muzea miejskie i właśnie w muzea regionalne. Założenie w danym mieście czy wsi izby regionalnej niesie ze sobą wachlarz korzyści, wśród których wskazać można:
Korzyści związane z materialnym dziedzictwem kulturowym:
– ochrona materialnego dziedzictwa kulturowego;
– możliwość racjonalnego ocenienia zasobu materialnego dziedzictwa kulturowego, zebranego w ramach zakładania izby (daje to możliwość nakreślenia planów rozwojowych izby);
– możliwość organizowania spotkań i prelekcji poświęconych np. wyposażeniu dawnego gospodarstwa domowego czy tematyce regionalnej;
– możliwość stworzenia regionalnego archiwum fotograficznego gromadzącego zbiory ikonograficzne związane z danym regionem czy miejscowością;
Korzyści związane z niematerialnym dziedzictwem kulturowym:
– możliwość zebrania i utrwalenia niematerialnego dziedzictwa regionalnego, tj. podań, wierzeń, opisów zwyczajów i obyczajów;
– możliwość zebrania pozyskanych materiałów w formie folderu, opracowania lub plików multimedialnych udostępnionych na stronie internetowej izby;
Korzyści związane z rozwojem potencjału społecznego:
– możliwość pobudzenia aktywności społecznej poprzez zaangażowanie lokalnej społeczności w poszukiwania i gromadzenie pamiątek historycznych oraz relacji ustnych;
– możliwość aktywizacji osób starszych, które we współpracy z młodzieżą tworzyć mogą multimedialne relacje historyczne;
– możliwość organizowania spotkań i imprez kulturalnych o tematyce regionalnej, w które zaangażowana zostać może społeczność lokalna;

Założenie izby regionalnej to idealna propozycja dla samorządów lokalnych, dyrektorów szkół czy ośrodków kultury. Jej stworzenie pozwoli na utrwalenie i zabezpieczenie materialnego dziedzictwa kulturowego danego regionu, jak również pozwala na uaktywnienie lokalnej społeczności i budowę trwałej świadomości regionalnej.

 
[1] Por. M. Pokropek, Przewodnik po izbach regionalnych w Polsce, Warszawa 1988.

 

Autor: Kamil Pawłowski

Czy artykuł był pomocny?
Powiązane Baza Wiedzy (1)
Powiązane Ścieżki działania (0)
Powiązane Dobre Praktyki (0)
Powiązane Narzędzia (0)
Powiązane Akty Prawne (0)
Powiązane Rewitalizacja (0)
Powiązane Publikacje (0)

Zobacz także

Wpisz czego szukasz