Podstawy wznowienia postępowania w sprawach decyzji organów ochrony zabytków

Przewiń w dół
Opublikowano:
Artykuł należy do kategorii:

Podstawy wznowienia postępowania w sprawach decyzji organów ochrony zabytków

Wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji prawidłowości wydanej decyzji. Celem wznowienia nie jest kontrola prawidłowości ostatecznej decyzji pod względem merytorycznym, ale sprawdzenie czy zaistniały inne przesłanki powodujące wadliwość decyzji. Wznowienie postępowania prowadzi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została zakończona decyzją ostateczną i możliwe jest jedynie w razie zaistnienia przynajmniej jednej z podstaw wznowienia wskazanych w art. 145, 145 a i 145 b K.P.A.

K.P.A. nie rozstrzyga kwestii zbiegu nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji. W orzecznictwie przyznaje się jednak pierwszeństwo stwierdzeniu nieważności z art. 156 K.P.A., przyjmując, ze względu na jego dalej idące skutki prawne niż wznowienie postępowania z art. 145 K.P.A. (wyrok NSA z 9.08.1990 r, IV SA 543/09, ONSA 1991, Nr 1, poz. 1). Z orzecznictwa również wynika pierwszeństwo trybu wznowienia postępowania przed postępowaniem w sprawie zmiany bądź uchylenia decyzji (art. 154 i 155 K.P.A.).

 

Warunki wstępne wznowienia postępowania

W pierwszej kolejności należy dokonać oceny, czy procedura wznowienia postępowania jest możliwa ze względu na wystąpienie podstawowych warunków pozytywnych i jednoczesne niewystąpienie żadnego z warunków negatywnych.

  • Warunki pozytywne:

1. sprawa została rozstrzygnięta decyzją, która jest ostateczna, od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji, np:
– decyzje wydane przez organ II instancji,
– decyzje wydane przez organ I instancji, jeżeli upłynął termin do wniesienia odwołania,
– postanowienia od których przysługuje zażalenie, jeżeli postanowienie jest ostateczne,
– postanowienia kończące postępowanie, jak postanowienie o zatwierdzeniu ugody administracyjnej,

2. występuje jedna z przesłanek wznowienia postępowania enumeratywnie wymienionych w art. 145 i 145a K.P.A. albo wynikająca z przepisów szczególnych.

  • Warunki negatywne:

1. zachowanie terminu do wniesienia żądania wznowienia postępowania, który wynosi:
1 miesiąc od powzięcia przez żądającego informacji o zaistnieniu podstawy wznowienia postępowania,
– 1 miesiąc od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego orzekającego o niezgodności przepisu,
– 1 miesiąc od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego naruszenie zasad równego traktowania;
– 1 miesiąc od dnia uzyskania informacji o wydaniu decyzji
w sprawie, w której strona bez własnej winy nie brała udziału;

Terminy określone w art. 146 § 1 K.P.A. wyznaczają czas, po upływie którego następuje przedawnienie zdolności organu do merytorycznego orzekania o trybie wznowienia postępowania nawet jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem prawa (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24.03.2013 r. sygn. II SA/Gl 1132/12). Oznacza to, że upływ tego terminu skutkuje bezwzględnym zakazem merytorycznego orzekania w sprawie. W konsekwencji organ, działając na podstawie art. 151 § 2 K.P.A. winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz podania przyczyny, dla której nie może uchylić decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia postępowania.

2. treść rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia nie może odpowiadać treści decyzji ostatecznej, co oznacza, że jeżeli w wyniku wznowienia postępowania miałaby zostać wydana nowa decyzja, która odpowiadałaby treścią decyzji dotychczasowej, to nie wznawia się postępowania;

 

Wszczęcie postępowania

Wznowienie postępowania, co do zasady może być zainicjowane zarówno wnioskiem strony bądź z urzędu. Wyjątek stanowi wznowienie postępowania:

  • w oparciu o przesłankę niedopuszczenia strony do udziału w postepowaniu,
  • w oparciu o przesłankę orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności przepisu, oraz
  • w oparciu o przesłankę naruszenia zasad równego traktowania.

Wznowienie postepowania w tych trzech wypadkach jest dopuszczalne jedynie na wniosek strony.

 

Właściwość organów

 Do wznowienia postępowania właściwy jest organ, który wydał w spawie decyzję w ostatniej instancji. Oznacza to, że w przypadku braku wniesienia odwołania, właściwy jest organ, który wydał decyzje w I instancji (wojewódzki konserwator zabytków). Natomiast w przypadku wniesienia odwołania, właściwy będzie organ II instancji (minister kultury i dziedzictwa narodowego), gdyż to on wydał decyzję ostateczną.

Niejasna sytuacja ma miejsce, gdy organ II instancji uchylił decyzje organu I instancji i przekazał sprawię do ponownego rozpoznania. Wskazuje się, że w takiej sytuacji, należy dokonać analizy, z działaniem którego organu związane są podstawy wznowienia postępowania i w zależności od wyniku, ten organ będzie właściwym w sprawie wznowienia.

 

Dowiedz się więcej:

Usługa szkoleniowa na potrzeby pracowników urzędów ochrony zabytków w Polsce. Materiały szkoleniowe. Procedura administracyjna i przepisy prawnej ochrony zabytków (poziom zaawansowany), MindLab, Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa 2017.

Adamiak B., Borkowski J., Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2016.

Brudnicki J., Problem wyjaśniania i prostowania treści decyzji o wpisie do rejestru zabytków w kontekście wad i uchybień tkwiących w tym rejestrze, Kurier Konserwatorski nr 10/2011.

Federczyk W., Klimaszewski M., Majchrzak B., Postępowanie administracyjne, Warszawa 2015.

Wierzbowski M.,Szubiakowski M., Wiktorowska A., Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2015.

Woś T. (red.), Postępowanie administracyjne, Warszawa 2015.

 

Autor: Katarzyna Zalasińska

Czy artykuł był pomocny?

          Zobacz także