Narodowy Instytut Dziedzictwa zaprasza do udziału w programie wsparcia dla gmin, które realizują projekty rewitalizacyjne na obszarach zabytkowych i cennych historycznie

Przewiń w dół
Opublikowano:

Narodowy Instytut Dziedzictwa zaprasza do udziału w programie wsparcia dla gmin, które realizują projekty rewitalizacyjne na obszarach zabytkowych i cennych historycznie

Celem programu jest merytoryczne wsparcia gmin w procesach planowania i wdrażania gminnych projektów rewitalizacyjnych uwzględniających dziedzictwo kulturowe jako istotny zasób służący przezwyciężaniu problemów społecznych i infrastrukturalnych występujących na obszarach zdiagnozowanego kryzysu, będzie realizowane w ramach trzech kierunków interwencji.

Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji wraz z przeznaczonym na jej wdrożenie finansowaniem stworzyła warunki dla aktywniejszej działalności gmin w obszarze rewitalizacji obszarów zdegradowanych. Zgodnie z duchem nowej ustawy rewitalizacja jest działaniem kompleksowym, skoncentrowanym, planowanym i wdrażanym z mieszkańcami, mającym na celu przede wszystkim podniesienie jakości życia w gminie. Obszary cenne historycznie często są elementem działań rewitalizacyjnym gminy. Lokalne tradycje, język, tożsamość, poczucie wspólnoty, jej pamięć jak również zabytkowe pierzeje miast, zespoły poprzemysłowe, miejsca przechowujące pamięć o wydarzeniach ważnych dla wspólnoty, muzea i instytucje kultury, dzieła architektury i pomniki tworzą więc ramy dla działań rewitalizacyjnych gminy, będąc częścią ich społecznych, kulturowych, infrastrukturalnych i gospodarczych uwarunkowań. Według badania GUS przeprowadzonego we współpracy z NID 64% sporządzonych przez gminy programów rewitalizacji zawiera zapisy odnoszące się do zabytków, a 42% – do dziedzictwa niematerialnego. W dużej mierze programy rewitalizacyjne realizowane są na terenach objętych ochroną konserwatorską (61%), bądź wprost realizowane są w obiektach zabytkowych (749 gmin przewidziało takie projekty), lub bazują na dziedzictwie niematerialnym (w przypadku 504 gmin).

Biorąc pod uwagę kompleksowość działań rewitalizacyjnych, zakładających wykorzystanie wszystkich lokalnych zasobów, szeroki zakres już prowadzonych działań rewitalizacyjnych związanych z zabytkami i tradycjami jak również konieczność wzmocnienia ochrony zabytków w działaniach rewitalizacyjnych, Narodowy Instytut Dziedzictwa rozpoczyna projekt wsparcia  gmin w procesach planowania i wdrażania gminnych programów rewitalizacyjnych uwzględniających dziedzictwo kulturowe jako istotny zasób służący przezwyciężaniu problemów społecznych i infrastrukturalnych występujących na obszarach zdiagnozowanego kryzysu.

Żyrardów, widok osady fabrycznej i kościoła farnego z lotu ptaka. fot. ze zbiorów archiwum Urzędu Miasta Żyrardowa

Żyrardów, widok osady fabrycznej i kościoła farnego z lotu ptaka. fot. ze zbiorów archiwum Urzędu Miasta Żyrardowa

Działania będą realizowane w ramach trzech kierunków interwencji:

Stworzono 8 Centrów Kompetencji ds. rewitalizacji Narodowego Instytutu Dziedzictwa zlokalizowanych w regionach. Centra Kompetencji będą prowadziły działalność informacyjną i doradczą na rzecz gmin realizujących programy rewitalizacyjne związane z dziedzictwem kulturowym tj. informować o ogólnych zasadach, prawach i obowiązkach gmin w tym zakresie, a także upowszechniać modelowe rozwiązania, wiedzę o opracowaniach związanych z wykorzystaniem zasobu dziedzictwa kulturowego w procesach rewitalizacji.  Centra Kompetencji będą również animować debatę na ten temat i ułatwiać wymianę doświadczeń dla uczestników procesów rewitalizacyjnych m.in. samorządów, służb konserwatorskich, organizacji pozarządowych, resortów odpowiedzialnych za rewitalizację, organizacji branżowych.

Drugim kierunkiem interwencji są szkolenia przedstawicieli gmin prowadzących lub planujących rewitalizację z wykorzystaniem zasobu dziedzictwa kulturowego. Gminy będą mogły dowiedzieć się m.in. jak określać wizję, cele i kierunki gminnych programów rewitalizacyjnych uwzględniając dziedzictwo, jak wyznaczać obszar zdegradowany, jak określać potencjały obszarów rewitalizacji, jak poszukiwać nowych funkcji dla obiektów zabytkowych oraz jakie działania konserwatorskie są w nich dozwolone jak również jak tworzyć opracowania studialne i strategiczne zawierające odpowiednie zapisy chroniące i wykorzystujące potencjał dziedzictwa.

Trzecim kierunkiem interwencji będzie wsparcie gmin tworzących lub aktualizujących Gminne programy rewitalizacji poprzez wspólne przeprowadzenie procesu identyfikacji dziedzictwa, szacowanie jego wartości i wskazania właściwych sposobów jego ujęcia, ochrony i zagospodarowania w procesach rewitalizacyjnych. Opracowanie Studiów Ochrony Wartości Kulturowych oraz innych opracowań studialnych będzie wykonywane na rzecz wybranych gmin, które zadeklarują chęć wykorzystania potencjału dziedzictwa kulturowego w procesach rewitalizacyjnych oraz zakwalifikują się do Programu wsparcia.

Program realizowany jest do 2022 roku w ramach Zadania 1.1.3. Merytoryczne wsparcie procesu planowania i rewitalizacji w gminach zgodnie z założeniami „Krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami na lata 2019–2022”.

Urzędy gmin chętne do współpracy oraz osoby zainteresowane uzyskaniem dodatkowych informacji prosimy o kontakt z odpowiednimi Koordynatorami Centrów Kompetencji.

 

Koordynatorzy Centrów Kompetencji ds. rewitalizacji Narodowego Instytutu Dziedzictwa:

 

  • Bogna Oszczanowska – Koordynator Centrum Kompetencji dla województwa dolnośląskiego i lubuskiego,

boszczanowska@nid.pl

Oddział Terenowy we Wrocławiu

Władysława Łokietka 11

50-243 Wrocław

  • Grzegorz Młynarczyk- Koordynator Centrum Kompetencji dla województwa małopolskiego i świętokrzyskiego,

gmlynarczyk@nid.pl

Oddział Terenowy w Krakowie

31-014 Kraków

Św. Tomasza 8/7

  • Agnieszka Lorenc-Karczewska – Koordynator Centrum Kompetencji dla województwa opolskiego, łódzkiego i śląskiego,

akarczewska@nid.pl

Pracownia Terenowa w Łodzi

90-273 Łódź

 Rewolucji 1905 r. 9 lok. 4U

  • Adam Sapeta – Koordynator Centrum Kompetencji dla województwa podkarpackiego i lubelskiego,

asapeta@nid.pl

Oddział Terenowy w Rzeszowie

35-045 Rzeszów

Hetmańska 15

  • Anna Dyszkant – Koordynator Centrum Kompetencji dla województwa wielkopolskiego i zachodniopomorskiego,

adyszkant@nid.pl

Oddział Terenowy w Poznaniu

61-725 Poznań

Mielżyńskiego 27/29

  • Ewa Krasińska – Koordynator Centrum Kompetencji dla województwa warmińsko-mazurskiego i podlaskiego,

ekrasinska@nid.pl

Oddział Terenowy w Olsztynie

11-Listopada 4

10-104 Olsztyn

  • Dorota Hryszkiewicz-Kahlau – Koordynator Centrum Kompetencji dla województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego,

dhryszkiewicz@nid.pl

Oddział Terenowy w Gdańsku

80-822 Gdańsk

Św. Trójcy 5

  • Iwona Wildner-Nurek – Koordynator Centrum Kompetencji dla województwa mazowieckiego,

iwildner@nid.pl

Narodowy Instytut Dziedzictwa – Warszawa

Mikołaja Kopernika 36/40

00-924 Warszawa

 

Koordynatorem zadania jest Anna Kozioł

Kopernika 36/40, 00-924 Warszawa

t: +48 22 554 56 82

m: +48 798 389 289

e:  akoziol@nid.pl

 

Program wsparcia oferowany przez NID jest komplementarny wobec działań realizowanych przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wraz z Urzędami Marszałkowskimi pn. „Regiony Rewitalizacji – wzmacnianie zdolności gmin do programowania i wdrażania działań rewitalizacyjnych”, w ramach którego oferowane jest wsparcie doradcze i szkoleniowe w czterech modułach tematycznych związanych z rewitalizacją (dostępność, zarządzanie i włączenie społeczności lokalnej, narzędzia ustawowe, monitoring i ewaluacja). Więcej informacji o rewitalizacji i podejmowanych działaniach znaleźć można na stronie Krajowego Centrum Wiedzy o Rewitalizacji (www.rewitalizacja.gov.pl) oraz stronach internetowych Urzędów Marszałkowskich.